“Engelliler Dairesi’nin kurulması ve Engelsiz Yaşam Evi’nin tüm birimleriyle devreye sokulmasını” talep eden federasyon, devletin, engellilerin sesini duyması gerektiğini vurguladı.

Kıbrıs Türk Engelliler Federasyonuna bağlı derneklerin başkanları, 10-16 Mayıs Engelliler Haftası dolayısıyla basın toplantısı düzenledi.

Engelli bireylerin sorunlarına dikkat çekilen basın toplantısı Kıbrıs Türk Görmezler Derneği Mehmet Ali Tatlıyay Eğitim ve Kültür Salonu’nda yer aldı. Toplantıda ilk sözü Kıbrıs Türk Görmezler Derneği Başkanı Derviş Yücetürk aldı.

-Yücetürk

Yücetürk, derneğin yarım asırlık, Engelliler Federasyonu’nun da 41 yıllık geçmişine rağmen engellilerin yaşadığı sorunlara istedikleri çözümleri sağlayamamanın üzüntüsünü yaşadıklarını, istihdam ve nakdi yardım konularında beklenen ilerlemeyi sağlayamadıklarını kaydetti.

Yücetürk, 2014 yılında temeli atılan Engelsiz Yaşam Evi’nin, 48 yataktan, 32 yatak kapasitesine düşürülerek, sadece rehabilitasyon hizmeti veren kısımlarının hizmete açılmasının da diğer üzüntü kaynakları olduğunu söyledi.

Sağlık, istihdam, ulaşım ve dolaşımdaki sorunlara da dikkat çeken Yücetürk, 2023’ten bugüne 70 kişinin istihdam edildiğini ve lise/üniversite mezunu donanımlı engelli gençlerin halen iş beklediğini belirtti.

-Sarı engelli bantlarını takip edenler direğe tosluyor

Birçok yerde özel rampa, kaldırım ve engelli asansörü sorunları yaşandığını, birkaç daire ve üniversite dışında bunları tam anlamıyla yerine getiren olmadığını söyleyen Yücetürk, kaldırımlardaki sarı engelli bantlarını takip edenlerin de, ya bir direğe, ya bir ağaca, ya bir ağaca, direğe, arabaya ya da rögar kapağına “tosladığını” kaydetti.

-Arı: Devlet engellisinin sesini duymalı

Engelli Aileleri Dayanışma Derneği Başkanı Refia Arı da, özellikle 0-2 yaş aralığını da kapsayacak, kucaklayıcı ve bütünleyici bir eğitim sistemi ile özel eğitim branş öğretmenlerinin eksikliğine dikkat çekti.

Bazı engellilerin fizik tedavi ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğini, ancak bu hizmetin devlet tarafından verilmediğini ve fizik tedavi ücretlerinin de yüksek olduğu eleştirisini dile getiren Arı, engelli sorunlarını çözecek bir “Engelliler Dairesi” oluşturulması için Sağlık, Eğitim ve Çalışma Bakanlıklarına çağrıda bulundu.

Rehabilitasyon çalışmaları konusunda yetkililerin yeterince çaba göstermediğini de kaydeden Arı, ayrıca, normal vatandaşlardan daha çok ihtiyacı olan engellilere asgari ücretin yüzde 60’ı kadar maaş verilmesini de eleştirdi.

Engelli Yaşam Evi’nin sadece rehabilitasyon hizmeti verdiğini de savunan Arı, şu an bazı engellilerin bu nedenle Lapta Huzurevi’nde kaldığını öne sürdü ve devletin, engellisinin sesini duyması gerektiğini söyledi.

-Çaluda

Kıbrıs Türk Zihinsel Engelliler Derneği Başkanı Melek Çaluda da, zihinsel engelliler ve ailelerine yönelik psikolojik destek ve rehberlik hizmetlerinin verilmesi gerektiğini ifade etti.

Çaluda, 18 yaş üstü rehabilitasyon merkezlerinin yetersiz kaldığını, bunun yanında psikolojik destek için rehber öğretmenler ve bakıcılara asgari ücret kadar maaş bağlanmasının gerekli olduğunu belirterek, engellilerle ilgili yasaların geçmesine rağmen, mevzuata uygun tüzüklerin geçirilmemesinden dolayı yasaların anlamsızlaştığını kaydetti.

Engelli bireylerin ebeveynlerinin en büyük endişesinin kendileri öldüğü zaman evlatlarının akıbetinin ne olacağı sorunu olduğunu da dile getiren Çaluda, engellilerin sadece 16 Mayıs ya da 3 Aralık’ta hatırlanmaması gerektiğini vurguladı.

-Özerdem

Umut Otizm Derneği Başkanı Mustafa Özerdem de, devlet çatısı altında kurulacak “Otizm Merkezi” ile ilgili sevindirici gelişmeler yaşandığını ve birkaç ay sonra bu merkezin hizmete gireceğini öğrendiğini söyledi.

Hastanelerde kurul sırası bekleyen engellilerin yaşadığı sorunlara işaret eden Özerdem, bunun da çözümlenebilecek bir sorun olduğunu belirtti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı yanında Maliye Bakanlığı’nın da elini taşın altına koyması gerektiğini söyleyen Özerdem, devlete, engellilerin hayatına destek olma çağrısında bulundu.

-14 maddelik istem paketi…

Konuşmaların ardından engellilerin devlet ve hükümet yetkililerine ilettiği 14 maddelik istem paketi ve acil istihdam bekleyen 49 kişilik engelli listesi de basın mensuplarıyla paylaşıldı.

İstem paketinin içeriğinde “Engelliler Dairesi’nin acilen kurulması, Engelsiz Yaşam Evi’nin tüm birimleriyle devreye sokulması, ulaşım, dolaşım ve erişim sorunlarına ivedi çözüm getirilmesi, nakdi yardım alan engellilere, elektrik, su ve telefon vb. ek muafiyetlerin acilen sağlanması, Zihinsel Engelliler Derneği, Umut Otizm ve Engelli Aileleri Dayanışma derneklerine yer ve bina tahsisi ile bakıma muhtaç engellilerin anne-babalarına yaş haddine bakılmaksızın emeklilik hakkı verilmesi” maddeleri de yer aldı.

KTMMOB Genel Başkanı Görkem Çelik imzasıyla yayımlanan açıklamada, Karpaz bölgesindeki orman arazilerinin geleceğinin yalnızca bir arazi tahsisi veya kiralama konusu olmadığı belirtilerek, meselenin çevresel sürdürülebilirlik, bölgesel planlama, kamu yararı ve doğal yaşamın korunması açısından çok boyutlu değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Açıklamada, KTMMOB’ye bağlı Çevre Mühendisleri Odası, Mimarlar Odası, Orman Mühendisleri Odası, Peyzaj Mimarları Odası, Şehir Plancıları Odası ve Yerbilim Mühendisleri Odası’nın yasa tasarısıyla ilgili kapsamlı teknik değerlendirme ve uyarılarını Meclis Komitesi’ne sunduğu belirtildi.

KTMMOB, buna rağmen teknik görüşlerin değerlendirilmeden yasa tasarısının “noktasına dokunulmadan” Genel Kurul’a sevk edilmesini eleştirerek, bunun yalnızca yanlış bir yaklaşım değil, teknik akla ve bilimsel birikime karşı “büyük bir saygısızlık” olduğunu savundu.

Açıklamada, yaşanan sürecin “teknik aklın sistematik biçimde etkisizleştirilmesi”, “toplumsal uzlaşı arayışının önemsizleştirilmesi” ve “ben yaptım oldu anlayışının kurumsallaştırılması” anlamına geldiği ileri sürüldü.

KTMMOB, konunun artık yalnızca bir yasa tasarısı olmaktan çıktığını belirterek, “Bu ülkede kamu yararının mı, yoksa günübirlik siyasi tercihlerin mi belirleyici olacağı meselesidir” ifadelerini kullandı.

ODALAR TEKNİK GÖRÜŞLERİNİ PAYLAŞTI: ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI'NIN TEKNİK DEĞERLENDİRMESİ ŞU ŞEKİLDE:

"Alçak Orman Arazilerinin Devri ve İcarı (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile 3500 dönümlük orman arazisi ve yine aynı bölgede yapılması öngörülen İstanbul Teknik Üniversitesi eğitim köyünün çevresel boyut ve etkileri hakkında Çevre Mühendisleri Odası olarak görüşümüzü belirtiriz.

KKTC Cumhuriyet meclisi şubat 2023’te Paris Anlaşması Yasa Önerisi’ni oybirliği ile kabul edip, sera gazı emisyonlarını azaltma ve iklim değşikliği ile mücadele hedeflerine bağlılığını taahhüt etmişti. Bu kapsamda bir karbon yutağı olan Yeni Erenköy’deki doğal orman alanı ve gün geçtikçe azalmakta olan ve çeşitli tehditlere maruz kalan tüm orman alanlarımızın varlığını korumak üzerine adımlar atmalı, politikalar geliştirmeli ve hukuki düzenlemeler yapmalıdır. Yakın çevresinde yapılması planlanan projeler alandaki ekosistemin kırılganlığını artırmakla birlikte restorasyonu daha zor ve maliyetli olabilecek tahribat risklerini de beraberinde getirmektedir.

Dünyada ekonomi odaklı verilmiş kararlar sebebiyle arazi kullanımları değiştirilmiş, ekosistemler ile biyoçeşitlilik telafisi olmayan zararlar görmüştür. Bunun neticesinde ekosistem kaynaklı; gıda, tatlısu, odun gibi tedarik hizmetleri, iklim düzenlemesi, erozyon kontrolü, hava kalitesinin düzenlenmesi, tozlaşma gibi düzenleyici hizmetlerden ve aynı zamanda kültürel hizmetlerden, sağladığımız faydalar olumsuz şekilde etkilenmiştir.

Ekosistemlerin öneminin anlaşılmasıyla beraber, çevresel etki değerlendirme ve stratejik çevresel değerlendirme çalışmalarında uzun vadeli etkilerde ekosistem hizmetlerinin de dahil edilmesi gereklidir. Çevre üzerinde olumsuz etkiler yaratması muhtemel olan ve alınacak tedbirlerle asgari düzeye indirilemeyecek olan faaliyetlerin hayata geçirilmemesi sürdürülebilirlik kapsamında önemlidir.

Yine projenin bütünlüğüne baktığımızda, bölgedeki mevcut altyapının ne şuanki yerleşik nüfusa ne de gelecek olan öğrenci nüfusuna çevresel emisyon sınır değerlerine uygun bir şekilde hizmet sağlayabileceği görülmektedir. Bölge halkı yanında toplum genelinin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına zeval getiren yetersiz altyapılar giderilip, güçlendirilerek bölgenin sürdürülebilirlik ilkesine bağlı kalınarak kalkındırılması en doğru adım olacaktır. Bu bağlamda özellikle katı atık ve atık su emisyonlarının standartlara uygun, mümkün olan en iyi teknolojiler kullanılarak arıtılıp bertaraf edilmesi için gerekli mali kaynaklar bölgeye ivedi bir şekilde ayrılmalı ve ülkesel planlara entegre bir şekilde altyapı geliştirmelerine başlanmalıdır.

Belirtilen riskler göz önüne alındığında, farklı sebepler doğrultusunda korunması gereken örneğin orman arazisi, tarım arazileri, kültürel miras gibi alanlar dışında, projenin gerçekleştirilmesi için alternatif yerlerin incelenmesini öneririz"

MİMARLAR ODASI'NIN TENİK DEĞERLENDİRMESİ ŞU ŞEKİLDE:

"Öncelikle, söz konusu alanlarla ilgili büyük orantısızlık söz konusu olduğunu söylemek mümkündür.
Üniversite yerleşkeleri için kişi başına düşen rekreasyon (yeşil + açık sosyal alan) miktarı tek bir zorunlu yasal rakamla tanımlanmaz; ancak planlama, mimarlık ve peyzaj literatüründe kabul gören standartlar şöyledir:
Asgari kabul edilebilir seviye: "10–15 m² / kişi"
İyi / önerilen seviye: "20–25 m² / kişi"
Üniversite yerleşkeleri için literatürde en sık önerilen aralık şöyledir. Öğrenci yoğunluğu yüksek yerleşkelerde dengeli kabul edilir.
Nitelikli – ekolojik yerleşkelerin hedefi: "30–40 m² / kişi"
Geniş açık alanlar, spor alanları, gölgelik rekreasyon alanları ve biyolojik çeşitlilik hedefleyen yerleşkeler için önerilir.
İTÜ’ye Erenköy’de verilen alan toplam 4042 dönüm = 5,407,357.9 m²
Orman arazisi dışında kalan alan dikkate alındığında: Yaklaşık 600 dönüm. Yani, 800,000 m²: '133 m² / kişi" (Bu bile İstanbul’daki alanın 2 katından fazla)
Orman Arazisi de dahil olursa: '901 m² / kişi" (en iyi dünya standardının 22 katı)
İnşaat hakları küçümsenecek boyutlarda değildir.
Orman alanının içine 'özel bir hak' olarak %3 inşaat hakkı verilmek isteniyor:
3444 dönüm = 4, 607,357.9 m²
İnşaat hakkı = 138.220,7 m² (Bu miktar orana vurulduğunda yaklaşık Bafra’daki tüm yapılaşma tekabül etmektedir)
Süreçte 'Emirname' kurallarına bağlı gelişmelerden söz edilmektedir.' Bu da inşaat hakları her an artabilecek riskli bir durum ortaya koymaktadır.
İTÜ’nün projelerinde orman arazilerinin içinde de binalar olduğu bilgisi gündemimize gelmiştir
(Bu bilgi projeler üzerinde incelenerek bunun olup olmadığı teyit edilebilir)
İTÜ yetkilileri ormanlık alanı sadece rekreasyon amaçlı kullanacaklarını söylemektedir. Fakat, sadece yapılaşma değil, farklı kategorideki faaliyetler de doğaya zarar verme potansiyeli taşımaktadır.
Bu uygulamanın Orman Arazilerinin küçük bir tadilat ile başka maksatlar için kullanımının önünün açılacak olması büyük bir risktir"

ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI'NIN TEKNİK DEĞERLENDİRMESİ ŞU ŞEKİLDE:

"Yatırıma açılması düşünülen orman alanı; İngiliz dönemi ve Kıbrıs Cumhuriyeti döneminde Persteria Forest veya günümüzde Güvercinler Ormanı olarak da adlandırılan kayden orman sahası sınırları (İngiliz Dönemi ve Kıbrıs Cumhuriyeti döneminden beri orman olarak kayıtlı) içerisinde bulunmakta olup yaklaşık 3,447 dönüm büyüklüğündedir. Bu alan ülkemizde devlete ait orman alanlarının yaklaşık %0,7 si büyüklüğünde bir orman alanını temsil etmektedir.

Bahse konu orman alanı özellikle 1950-1974 arasında yer alan sömürge yönetimi ve toplumlararası çatışmaların yaşandığı dönemde, bölgenin merkezden uzak olmasının yarattığı otorite boşluğunun da etkisiyle ciddi oranda tarımsal arazi kazanma amaçlı 'orman açmacılığı'na uğramış bir orman alanı durumdaydı. 1974 sonrası KTFD ile başlayan ve KKTC ile devam eden dönemde ise gelişen Orman Dairesi teşkilatlanmasının orman arazilerini denetim ve korumaya alması neticesinde tahrip edilmiş durumda olan ormanın önemli bir kısmı, sahada bulunan mevcut Ardıç, Çam ve maki türlerinden gelen tohumlar vasıtasıyla zamanla kendiliğinden doğal yollarla ağaçlanmıştır. Doğal yollarla bitki örtüsünün gelemediği kısımlarda ise 2007 yılında Orman Dairesi tarafından kamu kaynağı kullanılarak uygulanan ağaçlandırma programı neticesinde 174,000 adet civarında fidan dikilerek suni ağaçlandırma teknikleriyle ağaçlandırılmıştır.

Bugün gelinen aktüel durumda; sahanın büyük bölümü Karpaz bölgesine özgü doğal türler olan Ardıç, Kızılçam, Servi ve Şinya ile diğer yapraklı maki türleriyle, geriye kalan kısmı ise Orman Dairesinde çalışan Orman Mühendisi meslektaşlarımız tarafından suni ağaçlandırma yoluyla getirilen Kızılçam, Servi, Halepçamı, Fıstıkçamı ve Kıbrıs Akasyası türlerinden oluşan karışık meşcere tipilerinde orman örtüsüyle kaplıdır. Sahada çok zengin bir ağaç-ağaçcık-çalı türü karışımı ile alt flora çeşitliliği mevcut olup bir çok endemik flora türünün varlığı da gözlemlenmiştir.

Odamız tarafından yapılan inceleme gezisinde Güvercinler Ormanı’nın çeşitli canlı (ağaç, ağaççık, çalı ve diğer alt flora) ve cansız (taşlık, kayalık, kumluk alanlar, vadiler, dere tabanında pınarların oluşturduğu küçük sulak alanlar v.b.) habitatları içeren çok katmanlı bir ekosistem yapısına sahip olduğu ve buna bağlı olarak alanda zengin bir flora-fauna çeşitliliği bulunduğu; bölgede bulunan flora yapısının bölgeye özgü zor şartlara (kuraklık, çoğunlukla sığ topraklı jeolojik yapı, çift taraflı rüzgar etkisi, deniz tuzu etkisi v.b.) çok iyi adapte olduğu; orman ekosistemi birimlerinin hassas bir denge durumunda bulunduğu gözlemlenmiştir. Bu nedenle alana yapılacak inşaat içerikli her türlü gelişme, yol ve altyapı tesisi sadece orman kaybına neden olmayacak ayni zamanda orman alanında bulunan diğer flora ve fauna habitatlarını da parçalayarak rahatsız edecek, bölgenin hassas ekosisteme zarar verecektir.

Ayrıca ormanların tüm halkın belirli kurallar çerçevesinde birlikte kullandığı/faydalandığı bir toplum malı olma niteliğinin göz önünde bulundurulması halinde esasen ormanların 'orman niteliğini' değiştiren, bozan ve tahrip eden, yol ağları ile bölüp parçalayan, etrafını telleyip kapatarak sadece belirli bir zümrenin kullanımına/faydalanmasına ayıran ve onları ticari yatırımlık alelade bir taşınmaz mal niteliğinde gören bu düzenlemenin çok büyük bir hata olduğu, 19/2003 sayılı Alçak Orman Arazilerinin Devri ve İcarı Yasasına yatırıma açılmak amacıyla yeni orman alanlarının eklenmemesi gerektiği değerlendirilmektedir"

ŞEHİR PLANCILARI ODASI'NIN TEKNİK DEĞERLENDİRMESİ ŞU ŞEKİLDE:

"Mekansal planlamanın disiplinler arası bir dal olduğunu belirtmemiz gerekiyor. Planlama sürecinde bir çok farklı bilim dallarından gelecek görüşlere göre hareket edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda Karpaz yarımadasına yatırım önceliği yanında bölgenin doğal, ekolojik, tarihi ve kültürel değerlerini öne çıkaracak mekansal planlamanın yapılması gerekmektedir. İTÜ için seçilen alan herhangi bir yer seçim analizi yapılmadan ve sürdürülebilir kentsel gelişim ilkeleri ve politikaları gözetmeden bir anda alınan kararlar kapsamında verilmiştir. Bu karar Ülkesel Fizik Plan ve bağlantılı olan alt planlardaki ilkelere aykırı bir durumu ortaya koymaktadır. İmar planı hazırlanma sürecinde olan bölgemizde tüm kriterleri değerlendirerek eğitim amaçlı kampüslerin belirlenmesi yapılmalıdır"

YERBİLİM MÜHENDİSLERİ ODASI'NIN TEKNİK DEĞERLENDİRMESİ ŞU ŞEKİLDE:

"KTMMOB Yerbilim Mühendisleri Odası adına Jeoloji Yüksek Mühendisi Mehmet Necdet, ilgili yasa tasarısının görüşüldüğü Cumhuriyet Meclisi Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi toplantısına katılarak Odamızın görüşlerini Komite ile paylaşmıştır.

Kıbrıs üç kıtanın kesiştiği bir alanda yer alır ve hemen her tarafında jeolojik miras olarak tanımlanabilecek unsurlar barındırır. Karpaz Yarımadası’nda da bu tür unsurlar bulunmaktadır. İTÜ’ye tahsis edilen alanda da bu tür unsurlar vardır.

Örneğin bir mağaranın varlığından söz edilmiştir. Dolayısıyla bu alanların envanteri yapılmadan böylesi bir tahsise gidilmesi doğru değildir. Ayrıca sit alanı gibi kültürel mirasa ait unsurların envanteri de yapılmamıştır. (Her ne kadar bizim alanımız olmasa da Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nden de çağrılan olmamıştır.)

Jeolojik miras; tahrip olması halinde yeniden oluşması mümkün olmayan, bilimsel, yerel ve estetik açıdan önem ifade eden çevresel değerler içerisinde yer alan jeolojik unsurlardır. Örneğin; Trodos Jeoparkı. Jeolojik, madencilik, çevre ve kültürel, buna yerel gastronomik değerler de dahildir. Karpaz da böylesi bir kapasiteye haizdir"

Meclisten verilen bilgiye göre, komite, “Kredi Garanti Fonu Yasası Hakkında Yasa Gücünde Kararname” ve “Kredi Garanti Fonu (Değişiklik) Yasa Tasarısı”nı birlikte görüştü ve ikinci okunuşunu tamamladı.

Yasa Tasarısı’nın ivediliği olmadığı için üçüncü okunuşu bir sonraki toplantıda gerçekleştirilecek.

Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu’nun da yer aldığı Komite toplantısına davetli olarak, Maliye Bakanlığı, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ve KKTC Merkez Bankası’ndan yetkililer katılarak konu ile ilgili görüşlerini sundu.

UBP Milletvekili Resmiye Eroğlu Canaltay başkanlığında yapılan Komite toplantısına, Komite Başkan Vekili CTP Milletvekili Salahi Şahiner, üyeler, CTP Milletvekili Devrim Barçın, UBP Milletvekili Hasan Küçük ve UBP Milletvekili Alişan Şan katıldı.

Cumhurbaşkanı Erhürman, Atatürk Öğretmen Akademisi yerleşkesinde gerçekleşen şenlikte, çocuklarla bir araya geldi ve yapılan etkinlikleri izledi.

Atatürk Öğretmen Akademisi Başkanı Güner Konedralı, akademi yönetimi ve öğretmen adaylarıyla görüşen Cumhurbaşkanı Erhürman, yapılan çalışmalar ve yürütülen faaliyetler hakkında bilgi aldı.

Alithia gazetesi, bir hayvan besicisinin “Omegalive”e yaptığı, şap hastalığının yönetimi ve Paliomedoş’taki mandırada itlaf edilen hayvanlarla ilgili şikayeti aktardı.

Gazete adı belirtilmeyen hayvan üreticisinin Rum Veteriner Dairesi yetkililerini, "itlaf edilen yaklaşık 170 sığırı hastalığın tespit edildiği mandıraya 16 km mesafedeki bir yere taşıdığı" iddiasıyla şikayet ettiğini belirtti. Haberde bu uygulamanın, virüsün yayılmasını engellemeyi öngören protokollere ve AB kurallarına aykırı olduğuna da dikkat çekildi.

Haberde, besicinin itlaf edilen hayvanlar gömü yerine götürülürken, şap virüsü bulaşmamış mandıraların çok yakınından geçirildiği, bunun, virüsün yayılma riskini büyük ölçüde artırdığını vurguladığı da yer aldı. Rum Veteriner Dairesi yetkililerinin öngörülen risk değerlendirmeleri ve Avrupa protokolleri hakkında bilgili olduklarını söyleyen hayvan üreticisi “şapın ülke geneline yayılmasına, aldığı kararlarla Rum Veteriner Dairesi’nin katkıda bulunuyor olabileceğini" kaydetti.

Gazete Omegalive'in İtlaf edilen hayvanların gömülmesi planlanan alanın tam karşısında, şap hastalığı bulaşmamış büyük bir domuz çiftliği bulunduğuna ve bulaşma riskinin büyük olduğuna da dikkat çektiğine yer verdi. Haberde Omegalive'in hayvan üreticisinin şikayetlerini Rum Veteriner Dairesi Müdür Hristodulos Pipis’e sorduğu ancak iddiaları ne doğrulayan ne de yalanlayan bir karşılık alabildiğini yazdı.

Girdi maliyetlerinin her geçen gün arttığını belirten Nizam, mazot, enerji ve üretim giderlerindeki yükselişin üreticiyi zor durumda bıraktığını söyledi. Yaş sebze üretiminde de maliyetlerin ciddi şekilde yükseldiğini ifade eden Nizam, mevcut desteklerin yetersiz kaldığını vurguladı.

Üreticinin üründen yalnızca yüzde 3 ile 5 arasında kazanç elde ettiğini dile getiren Nizam, ürünün üreticiden çıktıktan sonra aracılar vasıtasıyla fiyatının yüzde 50’ye varan oranlarda arttığını söyledi. Nizam, “Bu kabul edilebilir bir durum değil” diyerek aracı sistemine tepki gösterdi.

Hal Yasası’nın çıkarıldığını ancak hallerin kurulmadığını da belirten Nizam, bunun piyasadaki fiyat dengesizliğini artırdığını kaydetti.

Üretim maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle üretimin her geçen gün azaldığını ifade eden Nizam, üreticinin destek ve teşviklerle toprağa bağlı tutulması gerektiğini söyledi. Nizam, gerekli adımların atılmaması halinde yerli üretimin daha da gerileyeceği uyarısında bulundu.

Kurultay sürecinden itibaren Hasan Taçoy’a destek veren bir grubun içinde yer aldığını belirten Altuğra, “Biz o dönem 5 arkadaş olarak Hasan Taçoy’a destek veren bir gruptuk. Bu bizim için bir davaydı. Birlikte yürüyeceğimize dair birbirimize söz vermiştik” dedi.

Süreç içerisinde herkesin kendi siyasi yol haritasını belirlediğini ifade eden Altuğra, parti içerisinde alınan kararların şekline yönelik eleştirilerde bulundu. Aynı siyasi yapı içinde farklı görüşlerin bulunmasının doğal olduğunu söyleyen Altuğra, özellikle önemli kararların parti grubu içerisinde tartışılması gerektiğini kaydetti.

“Ben yaptım oldu anlayışı doğru değil” diyen Altuğra, parti içi istişare mekanizmalarının yeterince işletilmediğini savundu.

İstifa kararının kolay alınmadığını vurgulayan Altuğra, “Tüm bunlara çok uzun süre sabrettim. Ancak süreç giderek sağlıksız bir zemine gitmeye başladı. İstifa noktasına gelmek benim için kolay olmadı. Ama hiç pişman olmadım” ifadelerini kullandı.

Fileleftheros gazetesi “Natura 2000 İçerisinde Keyfi Uygulamalar” başlıklı haberinde Çevre Dairesi'nin, önerilen projenin bulunduğu alanda keyfi müdahale ve yasa dışı çalışma tespit edilmesi üzerine, Trozena bölgesinin yeniden canlandırılmasına yönelik planı mercek altına aldığını yazdı.

Önerilen projenin Natura 2000 koruma alanının tamamen içinde yer aldığını anımsatan gazete bahse konu bölgede inşaat ve çevre izni olmaksızın bazı çalışmaların yapıldığını belirtti.

Habere göre Çevre Dairesi bunun üzerine planı yeniden gözden geçirecek.

AB Komisyonu, İlerici Sosyalist ve Demokratlar İttifakı (S&D) Başkan Yardımcısı Yannis Maniatis’in ilgili sorusuna yazılı yanıt verdi.

Alithia gazetesi, AB Komisyonu’nun Kıbrıs’taki enerji altyapılarına ilişkin net bir tutum sergilediğini ve Türkiye ile KKTC arasında öngörülen elektrik kablo projesine AB’nin finansman sağlamasının söz konusu olamayacağını açıkladığını iddia etti.

Gazete, Komisyonun yanıtta Türkiye ile KKTC arasında döşenmesi öngörülen elektrik kablo projesinin “karşılıklı ilgi projeleri arasında yer almadığını” belirttiğini de yazdı. AB’nin yanıtta “Great Sea Interconnector (GSI)” projesine yönelik tam destek belirttiğini kaydeden gazete, proje için AB’den 657 milyon euro finansman sağlandığını hatırlattı.

Gazete, AB Komisyonu’nun, “Türkiye Elektrik Enerjisi Dağıtıcısına” gönderdiği mesajda, Türkiye’nin “Avrupa Elektrik İletim Sistemi Operatör Ağında” (ENSTO-e) gözlemci statüsünde bulunduğunu ve AB’deki tüm idarecilerle iş birliği yapmayı taahhüt ettiğini hatırlattığını öne sürdü.

Gazete, bu hatırlatmayla Türkiye’ye, “her türlü bağlantı girişiminin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin resmi dağıtım ağı idarecisinin onayını gerektirdiği” mesajının verildiği yorumunda da bulundu.

Bu gelişmeleri yorumlayan Yannis Maniatis ise GSI projesinin hızlandırılması gerektiğini belirtti.

Habere göre Maniatis, “AB’den Türkiye’ye yönelik sert bir uyarı daha elde etmeyi başardıklarını" ileri sürerek, "Yunanistan ve Güney Kıbrıs’ın da GSI projesini, sözde güncelleme çalışmaları nedeniyle geciktirmekten artık vazgeçmeleri gerektiğini” ifade etti.

Maniatis, söz konusu projenin AB Komisyonu tarafından altı kez değerlendirildiğini, her seferinde de ekonomik, teknik ve jeopolitik açıdan faydalı bulunduğunu da savundu.

Kürşat, bir ürünün tarladan çıkış fiyatı ile market reyonundaki satış fiyatı arasında ciddi uçurumlar oluştuğunu belirterek, Hal Yasası’nın bu noktada önemli bir düzenleme içerdiğini söyledi.

Hal Yasası’nın komisyon oranlarını belirlediğini ve üretici lehine bazı düzenlemeler içerdiğini ifade eden Kürşat, buna rağmen yasanın hayata geçirilmediğini kaydetti.

Kürşat, son 1-2 yıldır Başbakanlık'ta hukukçular tarafından Hal Yasası’nın tüccar lehine yeniden düzenlenmeye çalışıldığı yönünde duyumlar aldıklarını belirtti. Hal yasasının yürürlüğe girmemesinde, tüccarların hükümete baskı oluşturmasının etkisi olduğunu savundu.

Kürşat, ayrıca ülkede yeniden bir üretim deseni profiline ihtiyaç olduğunu vurguladı. Kuraklık gerçeği ve kıt kaynaklar dikkate alınarak üretimin yeniden planlı hale getirilmesi gerektiğini belirten Kürşat, bazı üretimlerin ön izne tabi şekilde düzenlenmesinin de şart olduğunu savundu.

Vatandaşlar, Cittaslow (Sakin Şehir) unvanına sahip Tatlısu’da çevre kirliliğinin önlenmesi ve doğanın korunması için Tatlısu Belediye Başkanı Ahmet Hayri Orçan’dan adım atılmasını istedi.

Tatlısu’da bazı vatandaşlar, bölgede oluşan vahşi depolama alanlarına tepki gösterdi.

Yapılan açıklamada, Cittaslow (Sakin Şehir) unvanına sahip Tatlısu’da çevre politikaları ile mevcut görüntülerin çeliştiği ifade ederek, doğaya zarar veren çöp yığınlarının kabul edilemez olduğu savunuldu.

Vatandaşlar, özellikle belediyenin çevre duyarlılığına ilişkin paylaşımlarına dikkat çekerek, koruma altındaki Kum Zambaklarının bulunduğu bölgelerde oluşan kirliliğin endişe yarattığını ifade etti.

Açıklamada, Tatlısu’nun doğal yapısının korunması gerektiği belirtilerek, “Cittaslow unvanı sadece bir tabela mı, yoksa bir yaşam felsefesi mi?” sorusu yöneltildi.

Vatandaşlar, Tatlısu Belediye Başkanı Ahmet Hayri Orçan’dan çevre kirliliğiyle ilgili adım atılmasını ve bölgedeki görüntülere ilişkin açıklama yapılmasını talep etti.

Karayolları Dairesi Müdürlüğü’nden verilen bilgiye göre, yolda çalışma yapılacağı zamanda trafik akışı alternatif yollarından sağlanacak.

Söz konusu güzergahı kullanacak sürücülerin can ve mal güvenliği için dikkatli ve yavaş seyretmesi, trafik işaret ve işaretçilerine uyması istendi.

Özersay'ın ilgili paylaşımının tamamı şu şekilde:

"Uluslararası ilişkiler ve hukuk alanında akademisyen olarak çalışan ve aynı zamanda avukat da olan Dr. Hakan Şonya temiz siyaset mücadelesine omuz verecek. KKTC siyasetine temiz, dürüst ve ilkeli yaklaşımlarıyla damgasını vurmuş olan DP’nin kurucularından ve eski Genel Sekreterlerinden rahmetlik Bengü Şonya abimizin oğlunu, bilgi birikimiyle katkı koymak üzere aramızda görmek bizim için hem anlamlı hem de memnu niyet vericidir. Liyakatli isimlerin destek belirtmesi bizi daha da umutlandırıyor"

HAKAN ŞONYA KİMDİR?

Hakan Şonya 1979'da Lefkoşa'da doğdu. 1996'da Türk Maarif Koleji'nden mezun oldu. Üniversite eğitimini Doğu Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlayan Şonya Middlesex Üniversitesi’nde Uluslararası İlişkiler alanında Yüksek Lisans, Kingston University London'da Doktora eğitimini tamamladı. 2010 yılında avukat olan Şonya 2017 yılından itibaren Kuzey ve Güney Kıbrıs'taki farklı üniversitelerde akademisyen olarak çalışmaya başladı.
İngilizce ve Fransızca bilen Hakan Şonya'nın uzmanlık alanı Geçiş Dönemi Adaleti (Transitional Justice) olup halen Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Uluslararası Hukuk bölümünde çalışmakta, ayrıca İngiltere'deki üniversitelerde dönemlik seminerler vermektedir.

Politis ve diğer gazetelerde yer alan habere göe, Güney Kıbrıs’ta seçim tarihinde ilk kez dijital vatandaş uygulaması aracılığıyla oluşturulan dijital kimlik kabul edilecek.

Bu amaca yönelik bir kontrol mekanizması geliştirildiğini ve bunun seçim merkezlerinde uygulanacağını yazan gazete, seçim hazırlıkların yoğun bir tempoda devam ettiğini kaydetti.

Çarşamba günü oy pusulalarının basımının ve seçim merkezlerinde görev yapacak personelle ilgili sürecin tamamlanacağını ifade eden gazete, seçim tarihinde ilk kez dijital vatandaş uygulaması aracılığıyla cep telefonunda meydana getirilen kimliğin kabul edileceğini yineledi.

Gazeteye göre Rum Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Elikkos İlias Kıbrıs (Rum) Haber Ajansına yaptığı açıklamada sandıkların kapanmasından iki veya üç saat sonra meclise girecek siyasi partiler ile partilerin meclise kaç milletvekiliyle gireceğinin duyurulacağını belirtti.

Pazartesi sabah 2’ye kadar meclise girecek milletvekillerinin isimlerinin açıklanacağını da ifade eden İlias, seçim pusulalarının Larnaka hariç ilk kez iki taraflı olacağını da söyledi.

İlias oy verme işleminin sabah 7’de başlayacağını ve öğlen verilecek bir saatlik aranın ardından 13.00’de yeniden başlayarak 18.00’de sona ereceğini de ekledi.

-56 milletvekilinden 37’si yeniden meclise girmek için yarışacak

Gazete başka bir haberinde ise şu an milletvekilliği yapan 56 kişiden 37’sinin yeniden aday olduğunu ve 24 Mayıs’taki seçimlerde yeniden meclise girmek için yarışacağını yazdı.

Özersay’ın açıklaması şu şekilde:

“İki hafta önce gümrükte yakalanan KAÇAK CEP TELEFONU konusunu ve rakamları hatırlıyoruz değil mi? Bu sabah bize ulaşan bilgiye göre gümrükte YİNE KAÇAK CEP TELEFONU yakalanmış ve henüz işlem yapılmamış, gümrükte bekliyor. Hatta iki hafta önceki olayla BAĞLANTILI olduğu yönünde iddia var. Belli ki cep telefonu kaçakçılığı SÜREKLİ olarak yapılıyor ve bu konuda bir DÜZENEK var. Bu işin içinde kimler var? Ne kadar zamandır devam ediyor ve kim bilir ne kadar çok pahalı cep telefonu ülkeye kaçak yoldan sokuldu! BU SADECE YAKALANAN kısmı, bugüne kadar yakalanmayıp piyasaya girmiş olanlar peki?

Daha önce de yazmıştık: GÜMRÜK ile BTHK arasında kaçak yoldan ülkeye sokulan telefonlar NASIL OLUYOR DA KKTC’de kullanılabiliyor, iki kurum arasında bir iletişim ve/veya bilgi paylaşımı sorunu mu var? Kurulan bu DÜZENEĞİN bir an önce çökertilebilmesi için BUGÜNE KADAR İZLENEN YÖNTEM GÖZDEN GEÇİRİLMELİDİR. Belli ki SİSTEMDE AÇIK vardır!

Maliye Bakanlığı’na bir kez daha çağrıda bulunuyoruz. Gümrükte yine kaçak cep telefonları mı yakalandı? Öyleyse bu türden kaçakçılık NORMALLEŞTİ ve sıklıkla yapılıyor demektir. Hal böyleyse Maliye Bakanlığı ve özellikle Gümrük Dairesi bu konuda hangi EK TEDBİRİ almayı düşünüyor? İddia edildiği gibi gelen kaçak mallarla ilgili bazı kişiler bu olayın üzerini örtmeye çalışıyorlarsa buna karşı en doğru yaklaşım ŞEFFAF OLMAKTAN geçer. Maliye Bakanlığı’nı açıklama yapmaya davet ediyoruz.”

Haravgi’nin haberine göre dün iki EOKA’cı için düzenlenen anma töreni sonrasında konuşan Hristodulidis Güney Kıbrıs’ın uluslararası varlığının güçlendirilmesi konusunu Kıbrıs müzakerelerini yeniden başlatma çabalarına bağladı.

Gazetecilerin soruları üzerine, Güney Kıbrıs’ın “bağımsız egemen bir AB ve BM üyesi bir devlet olduğunu, Avrupa Konseyi dönem başkanlığını da yürüttüğünü, uluslararası düzeyde aktif rol oynamaya devam edeceğini” söyleyen Hristodulidis “Kıbrıs’ın yükselmiş konumu Kıbrıs sorununu, uzlaşılmış çerçeve ve AB ilke ve değerleri temelinde çözme çabalarını da güçlendirir.” dedi.

Hristodulidis Güney Kıbrıs’a verilen uluslararası tepkiye ve bunun iç yönetim konularla bağlantısına da işaret etti ve kısa süre önce Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) yaptığı ziyareti örnek gösterdi. O ziyarette enerji ve su konularının ele alındığını belirten Hristodulidis, ihtiyaç duyduklarında BAE devlet başkanına başvurduğunu ve olumlu cevap aldığını kaydetti.

Nikos Hristodulidis “dış politika iç politikayla bağlantılıdır ve gerek ülkenin yükselmesine gerekse Kıbrıs sorununun çözüm çabalarını güçlendirmeye katkı yapar.” dedi.

ABD-İran arasındaki diplomatik süreç piyasaların odağında bulunmaya devam ediyor. Taraflardan gelebilecek barış haberleriyle küresel piyasalarda risk iştahının artma olasılığı bulunmasına karşın, gelen çelişkili açıklamalar piyasalarda risk algısının hala devam sürdüğünü gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD/İsrail-İran Savaşı’nda saldırıların sonlandırılması için ABD’nin önerdiği taslağa İran’ın verdiği yanıtın “kabul edilemez” olduğunu belirtti. İran basını, Tahran yönetiminin saldırıların sonlandırılması için ABD’nin önerdiği taslağa yanıtını arabuluculara ilettiğini aktarmıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da İran’ın hala ülkeden “çıkarılması gereken” zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğunu ve daha yapacak işleri bulunduğunu ileri sürerek savaşın henüz bitmediğini söyledi.

Küresel piyasalarda ABD ve İran arasındaki görüşmelerin çıkmaza girdiğine dair işaretlerle risk algısı yükselirken, bu durum hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’nın durumuna ilişkin endişeleri de artırdı.

Orta Doğu’daki gerilim, haftanın ilk işlem gününde son dönemde hisse senedi piyasalarında görülen güçlü yükselişleri gölgede bıraktı.

ABD-İran arasında barış anlaşması sağlanabileceği umudu Hürmüz Boğazı’ndaki çatışma haberlerine rağmen korunurken, sürece ilişkin belirsizlikler küresel risk iştahı üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Analistler, enerji fiyatlarının yüksek seviyelerde olduğunu ancak ekonomik büyümeyi durduracak kadar değil zorlaştıracak seviyelerde kalmaya devam ettiğini söyledi. Diğer taraftan yatırımcılar teknoloji sektörüne ilişkin iyimserliğini koruyor. Orta Doğu’daki gelişmeler ise bu iyimserliğin etkilerini törpülüyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, faiz oranlarının yönüne ilişkin tüm seçeneklerin masada olduğuna işaret etti.

Goolsbee, “Mevcut duruma bakıp da masada akla gelebilecek tek seçeneğin faiz indirimleri olduğunun nasıl düşünüldüğünü anlamıyorum.” diye konuştu. Öte yandan Fed Amerikan finansal sisteminin mevcut durumuna ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı Finansal İstikrar Raporu’nun mayıs sayısını yayımladı.

ABD’nin finansal istikrarına yönelik risklere ilişkin yapılan anket sonuçlarının paylaşıldığı raporda, jeopolitik riskler ve petrol şokunun en çok dile getirilen riskler olduğu belirtildi. Jeopolitik gelişmeler piyasaların temel itici gücü olmaya devam ederken, yatırımcılar savaşın etkilerini değerlendirmek için açıklanan makroekonomik verileri yakından takip ediyor.

ABD’de tarım dışı istihdam nisanda 115 bin kişi arttı, işsizlik oranı ise değişmeyerek yüzde 4,3 oldu. Tarım dışı istihdamın bu dönemde 65 bin kişi artması öngörülüyordu.

Yükselen petrol fiyatları, inatçı enflasyon ve uzun süre yüksek kalması beklenen faiz oranlarına karşın işgücü piyasası yine de istihdam yaratmaya devam ediyor.

İşgücü piyasasındaki güçlenme sinyalleri, ABD/İsrail İran Savaşı’nın tetiklediği enerji şokuna rağmen dünyanın en büyük ekonomisinin dayanıklılığını koruduğu yönündeki görüşleri öne çıkardı.

Diğer taraftan tarım dışı istihdam verisi istihdam piyasasında risklerin dengeli olduğunu gösteren bir sinyal olarak algılanırken, son jeopolitik gelişmelerin enflasyon üzerinde maliyet baskısını artıracak olmasından dolayı Fed’in bekle-gör politikasında kalabileceği ihtimalini ortaya koydu.

Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ise mayısta 48,2 ile tüm zamanların en düşük seviyesine geriledi ve piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Söz konusu veri, enflasyonun kişisel mali durumlar ve satın alma koşulları üzerindeki etkisine ilişkin endişeler nedeniyle tüketici güveninin olumsuz etkilendiğini ortaya koydu. Bu hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verisinin ve ABD Başkanı Donald Trump’ın beklenen Çin ziyaretinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak.

Ülkede enflasyonun yıllık bazda hızlanması bekleniyor. Enflasyon verisi Fed Başkanı Jerome Powell’ın başkanlığındaki son gününden (15 Mayıs Cuma) sadece birkaç gün önce gelecek. Senato’nun, Powell’ın yerine geçmesi beklenen Kevin Warsh’ın adaylığını hafta ortasında oylamaya sunması öngörülüyor.

Öte yandan ABD ile Çin heyetlerinin, Trump’ın bu hafta Çin’e yapacağı ziyaretin hemen öncesinde ekonomi ve ticaret müzakerelerinin yeni turu için Güney Kore’de bir araya geleceği bildirildi.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in davetiyle 13-15 Mayıs’ta Pekin’e resmi ziyarette bulunacağı belirtildi.

Ziyarette tarafların gümrük tarifeleri, Tayvan ve ABD/İsrail-İran Savaşı konularının ele alınması bekleniyor. Çin, İran ile olan ekonomik bağları nedeniyle önemli bir diplomatik oyuncu olarak görülüyor.

Orta Doğu’da gerilimlerin yakın vadede azalacağına dair umutların azalmasıyla Brent petrolün varili yüzde 4,9 artışla 103,7 dolarda seyrediyor.

Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları artıracağına dair endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,39’da yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 98,1 seviyesinde seyrediyor.

Geçen hafta yüzde 2’nin üzerinde yükselen altının onsu yeni günde yüzde 1 azalışla 4 bin 675 dolardan işlem görüyor. Altın fiyatlarındaki düşüşte jeopolitik gerginliklerin tekrar artmasıyla yükselen petrol fiyatları ve güçlenen dolar etkili oldu.

New York borsası cuma günü yükseldi

New York borsasında beklentileri aşan istihdam verileri sonrasında cuma günü pozitif bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yatay seyrederken, S&P 500 endeksi yüzde 0,84 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,71 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Avrupa borsaları geriledi

Orta Doğu’daki gerilimlerle enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruması ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanması Avrupa piyasalarındaki satıcılı seyirde etkili olmaya devam etti.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Alman ihracatçıların küresel pazar payını kaybetmesinin temel nedeninin Çin kaynaklı artan rekabet baskısı olduğunu bildirdi.

İngiltere’de yerel seçimlerde sandıkta ilk sırada aşırı sağın yer almasının ardından İngiltere Başbakanı ve İşçi Partisi lideri Keir Starmer’in istifa baskılarıyla karşı karşıya kaldığına dair haberler öne çıktı. Ülkede siyasi bir belirsizliğin ortaya çıkabileceğine yönelik endişeler İngiltere borsasında düşüş eğilimine sebep oluyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Orta Doğu’daki savaşın sürmesi halinde dünyanın bazı bölgelerinde havacılık yakıtı sıkıntısı yaşanabileceğini belirterek, Avrupa’da alternatif olarak Jet A yakıtı kullanımının sektör için önemli esneklik sağlayabileceğini açıkladı.

Almanya’da mart ayına ilişkin sanayi üretiminin aylık yüzde 0,7, yıllık da yüzde 2,8 azalarak beklentilerden kötü geldi. Öte yandan İngiltere ve Fransa’nın Hürmüz Boğazı konusunda bir toplantıya ev sahipliği yapması bekleniyor.

Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,32, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,09 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,43 değer kaybederken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları karışık seyrediyor

Asya borsaları, artan jeopolitik gerilimler ve yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle haftanın ilk işlem gününde karışık seyrediyor.

Çin’de enflasyonda sert bir hızlanma görüldü. Ülkede, nisan ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,2 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede, TÜFE mart ayında yüzde 1 artmıştı.

Çin’de nisan ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 ile Temmuz 2022’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Mart ayında yüzde 0,5 artan ÜFE’nin nisanda yüzde 1,8 artış kaydetmesi bekleniyordu.

Söz konusu veriler, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın Çin’deki uzun süredir devam eden deflasyonist eğilimi dengelediğini, özellikle de çatışmadan kaynaklanan aksaklıklar nedeniyle yerel yakıt ve ulaşım fiyatlarının yükseldiğini gösterdi.

Analistler, Çin’de enflasyonun talep temelli değil maliyet temelli olduğunu ve bunun da ülke ekonomisi üzerinde olumsuz etkilere sahip olabileceğini söyledi. Yüksek girdi maliyetlerinin işletmelerin kar marjlarını olumsuz etkileyebileceğini dile getiren analistler, bu durumun da Çin’in ekonomi yönetiminden daha fazla teşvik gelme olasılığını azaltabileceğini kaydetti.

ABD Hazine Bakanı Bessent’in bu haftaki Japonya ziyareti Asya piyasalarının odağında yer alıyor. Bessent’in Japonya ziyareti kapsamında Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Maliye Bakanı Satsuki Katayama ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda ile ayrı ayrı görüşmeler yapması bekleniyor. Nadir toprak elementleri ve enerji tedariki gibi ekonomik güvenlik konuları ile İran’daki savaşın ele alınmasının öngörüldüğü görüşmelerde, yenin dolara karşı devam eden zayıflığı ortamında döviz piyasalarındaki gelişmeler hakkında da görüş alışverişinde bulunulacağı tahmin ediliyor.

Yapay zeka ve teknoloji sektörüne ilişkin iyimserliklerin devam etmesiyle Güney Kore borsası pozitif seyrediyor. Trump ile Şi Cinping’in bu hafta bir araya geleceğinin doğrulanmasının etkisiyle Çin borsası da yükseldi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,8, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 yükseldi. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,3, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2 geriledi.

Güney Kore’de Kospi endeksi 7.886,91 puanla rekor seviyeyi gördü.

Borsa haftayı rekorlarla tamamladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,15 yükselişle 15.062,65 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirirken gördüğü en yüksek seviye rekorunu 15.167,10 puana taşıdı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,17 yükselerek 17.955,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,3790’dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de 2. el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puanın direnç, 14.900 ve 14.800 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, merkez üssü Ege Denizi olan 4,2 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi.

Depremin 41,2 kilometre derinlikte ve Muğla'nın Bodrum ilçesine 56,17 kilometre uzaklıkta meydana geldiği belirlendi.