Uzun yıllar dünyaya hükmeden güçlerin başında gelen, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra rolünü ABD'ye bırakan Birleşik Krallık'ta büyük istikrarsızlık devam ediyor.
Günlük dilde İngiltere ya da Büyük Britanya olarak da bilinen Birleşik Krallık'ta (BK), 10 yıl içinde 7'inci başbakan değişimi yaşanıyor.
İki yıl önce, 14 yıl süren Muhafazakar Parti iktidarını sağlam bir çoğunlukla deviren İşçi Partisi'nin başkanı Keir Starmer görevi bırakacağını açıkladı.
Aslında, Starmer'i deviren rakip partiler değil.
İşçi Partisi içinden gelen dinamikler onu çekilmeye zorladı.
Bu zorlamanın görünürde iki tetikleyicisi var.
Bir tanesi, Starmer'in ABD Büyükelçisi olarak atadığı Peter Mandelson'un Jeffry Epstein’la bağlantılarının ortaya çıkmasının getirdiği siyasi ahlak tartışmaları.
Starmer yaptığı atamayı “pişmanım, bilseydim yapmazdım” anlamına gelen argümanlarla açıklasa da hem parti içindeki arkadaşlarını, hem de kamuoyunu yeterince ikna edemedi.
Starmer'in, skandal atamasının yarattığı meşruluk krizi devam ederken, Mayıs ayında yapılan yerel yönetim ve bölgesel meclis seçimlerinde İşçi Partisinin aldığı büyük mağlubiyet sonrasında parti içinden yükselen “istifa” naralarını durduramayacağı zaten öngörülüyordu.
Nitekim istifa çağrılarına belli bir süre direnip “lider değişikliği ülkeyi kaosa sürükler” gibi çok fazla iddialı bir argüman öne sürse de hafta içinde pes edip görevi bıraktığını duyurdu.
Tabii, 10 yılda 7'nci başbakan değişiminden de anlaşılabileceği gibi, Birleşik Krallık'taki büyük istikrarsızlığın nedenlerini daha derinlerde aramak gerekir.
Bu yapıldığında da başlıca iki neden göze çarpmaktadır.
Biri, ekonomidir. BK ekonomisinin ana çarkları uzun zamandır verimli çalışmamakta, hayat pahalılığı durdurulamamaktadır.
Böyle olunca da daha önce göze batmayan, örneğin yabancı iş gücü konusu istismara açık, popüler bir konu haline gelip Reform Partisi gibi partilerin büyümesine zemin hazırlamaktadır.
Birleşik Krallık'taki büyük istikrarsızlığın derinlerinde yatan diğer neden de küresel dengelerde ve denklemlerde aranmalıdır.
Sonuçta, Birleşik Krallık, Kıbrıs'ı ve Kıbrıs'ta yaşayanları bazen sanıldığından da fazla etkileyen temel bir aktör olduğundan, oradaki istikrarın ya da istikrarsızlığın burayı da etkileyebileceği dikkate alınmalıdır.