Felçli Gert-Jan, beyin ve omurilik arasındaki iletişimi sağlayan 2 implant sayesinde sadece düşüncelerini kullanarak yeniden yürüdü. Gert-Jan, ‘Adım atma aklıma gelir gelmez bunu yapabiliyorum’ dedi.

Düşünceleriyle yeniden yürümeye başladı Yıllardır adım atamıyordu, yeni yöntem başarılı oldu

Hollandalı Gert-Jan, bir bisiklet kazasında omurilik yaraladı ve felç kaldı. On yılı aşkın bir süredir bacaklarını kullanamayan 40 yaşındaki Oskam, beyin ve omuriliği arasındaki iletişimi yeniden sağlayan 2 implant sayesinde sadece düşüncelerini kullanarak yürüme yeteneğini yeniden kazandı.

Oskam, “Yürümeyi yeni öğrenen bir çocuk gibi hissediyorum. Artık ayakta durabiliyor ve merdiven çıkabiliyorum. Uzun bir yolculuk oldu ama artık ayağa kalkıp arkadaşımla çıkabiliyorum. Bir adım atmaya karar verdiğimde aklıma gelir gelmez bunu yapabiliyorum” diyor.

DÜŞÜNMESİ YETİYOR

Nature dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, “beyin bilgisayar arayüzü” olarak adlandırılan bu sistem, beyin ve omurilikte birer tane olmak üzere 2 elektronik implanttan oluşuyor. İlki, beynin bacak hareketlerini kontrol etmekten sorumlu bölgesinin üzerine yerleştiriliyor ve yürümeyi düşündüğümüzde üretilen elektrik sinyallerini çözüyor. Diğer implant da omuriliğin bacakları kontrol eden kısmının üzerine yerleştiriliyor.

Bilim insanları, bu teknolojinin “düşünceyi eyleme dönüştürdüğünü” ve beyin ile omuriliğin hareketi kontrol eden bölgesi arasındaki kopuk bağlantıyı onardığını söylüyor. Mühendis Gert-Jan Oskam, İsviçre’nin Lozan Üniversitesi Hastanesi ve Lozan Üniversitesi ile İsviçre Federal Lozan Teknoloji Enstitüsü’nden nörobilimciler ve beyin cerrahları tarafından tedavi edildi.

Gelinen nokta, Fransa ve İsviçre'deki araştırma ekiplerinin on yılı aşkın çalışmasının bir sonucu. Sistem, elektrik akımları gönderen bir omurilik implantının bacak kaslarındaki hareketi uyarması ile çalışıyor. Bu şekilde felçli üç hastanın tekrar yürümesi sağlandı.

Ancak hastaların her seferinde bacaklarını hareket ettirmek için bir düğmeye basmaları gerekiyordu. Omurga implantı bulunan Gert-Jan, bunun "doğal bir adım" atma ritmine girmeyi zorlaştırdığını söylüyor.

"DİJİTAL KÖPRÜ"

Bu son çalışma ise, omurga implantını beynin bacak hareketini kontrol eden kısmının üzerine implante edilmiş beyin-bilgisayar arayüzü teknolojisiyle birleştirdi. Arayüz beyin sinyallerini gerçek zamanlı olarak çözümlüyor ve yapay zeka algoritmaları kullanarak anında bu sinyalleri bacaklara iletiyor.

Fransa Atom Enerjisi Komisyonu'ndaki (CEA) araştırmacılar tarafından tasarlanan arayüz, hastanın her an bacaklarını nasıl hareket ettirmek istediğini anlamasına olanak tanıyor. Elde edilen veriler, bir yürüteç veya küçük bir sırt çantasına sığan taşınabilir bir cihaz aracılığıyla omurilik implantına iletiliyor ve hastaların başkalarından yardım almadan dolaşmasına olanak tanıyor. Bu iki implant, omurilik ve beyin arasında adeta bir "dijital köprü" vazifesi görüyor.

İsviçre'nin Lozan kentinde düzenlenen basın toplantısında konuşan Gert-Jan, "Artık istediğimi yapabilirim. Bir adım atmaya karar verdiğimde, aklıma gelir gelmez bunu yapabiliyorum" diyor. Her iki implant da ameliyat ile vücuda yerleştiriliyor.

DAHA ÖNCEKİ YÖNTEMLERDEN ÇOK FARKLI

İsviçre'deki Ecole Polytechnique Federale de Lausanne'de bir sinirbilimci ve çalışmanın ortak yazarı olan Gregoire Courtine, bunun daha önce başarılmış olandan "radikal bir şekilde farklı" olduğunu söyledi.

İsviçre'nin Lozan kentinde düzenlediği basın toplantısında, "Önceki hastalar çok çaba harcayarak yürürdü - şimdi bir adım atmak için yürümeyi düşünmek gerekiyor" dedi. Başka bir olumlu işaret daha vardı: Altı aylık eğitimin ardından Gert-Jan, kazada kaybettiği bazı duyusal algı ve motor becerilerini geri kazandı. Hatta "dijital köprü" kapatıldığında koltuk değnekleriyle yürüyebiliyordu.

Fransa'daki CEA'da bir araştırmacı olan Guillaume Charvet, AFP'ye bunun, "beyin ve omurilik arasında bir bağlantı kurulmasının, yaralanma bölgesinde nöronal ağların yeniden düzenlenmesini teşvik edeceğini" gösterdiğini söyledi.

Peki bu teknoloji dünyanın her yerindeki felçli insanlar için ne zaman kullanılabilir olacak? Charvet, bu noktaya gelmenin "daha uzun yıllar süren araştırma" alacağı konusunda uyardı. Ancak ekip, bu teknolojinin kollarda ve ellerde işlevi geri getirip getiremeyeceğini incelemek için şimdiden bir deneme hazırlıyor. Ayrıca inmenin neden olduğu felç gibi diğer sorunlara da uygulanabileceğini umuyorlar.

BU SİSTEMLE VÜCUT TEDAVİYE CEVAP VERİYOR

Lozan Federal Politeknik Okulu'nda bir sinirbilimci olarak görev alan ve çalışmanın ortak yazarı olan Gregoire Courtine, bunun daha önce başarılmış olan yöntemlerden "radikal bir şekilde farklı" olduğunu belirtiyor. Basın toplantısında konuşan Courtine, "Önceki hastalar çok çaba harcayarak yürürdü. Ancak şimdi bir adım atmak için yürümeyi düşünmek yetiyor" şeklinde konuştu.

Bununla birlikte bu sistem altı ay kullandıktan sonra Gert-Jan, kazada kaybettiği bazı duyusal algı ve motor becerilerini de geri kazandı. Hatta bu "dijital köprü" devre dışı bırakıldığında koltuk değnekleriyle bile yürüyebilir hale geldi. Fransız araştırmacı Guillaume Charvet de bunun "beyin ve omurilik arasında bir bağlantı kurulmasının, yaralanma bölgesinde nöronal ağların yeniden düzenlenmesini teşvik edeceğini" gösterdiğini söylüyor.

Bu teknoloji dünyanın her yerindeki felçli insanlar için ne zaman kullanılabilir olacak? Charvet, bu noktaya gelmenin "daha uzun yıllar süren araştırma" alacağını kaydediyor. Ancak ekip, bu teknolojinin kollarda ve ellerde de benzer sonucu sağlayıp sağlamayacağını görmek için şimdiden bir deneme yapmaya hazırlıyor.

Editör: Haber Merkezi