Küresel piyasalarda, Orta Doğu’da ateşkes sağlanabileceğine dair iyimserliğe rağmen, çatışmaların yeniden şiddetlenebileceğine dair risklerin devam etmesi yön arayışını öne çıkarıyor.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları sonrası artan jeopolitik gerilimler yatırımcıların odağında kalmaya devam ederken, müzakerelerin başarılı olabileceği ve saldırıların sona erebileceğine yönelik iyimserlikler, azalan risk iştahının canlanmasında etkili oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, dün Paskalya töreninde yaptığı açıklamada, İran’daki petrolü elde tutmak istediğini ancak Amerikan halkının eve dönülmesini talep ettiğini söyledi.
Basın toplantısında İran’a yönelik sert mesajlarını sürdüren Trump, “Onlarla görüşüyoruz. Yarın, ABD doğu saati ile akşam saat sekize kadar süreleri var ama görüşmeler devam ediyor. Sanırım iyi gidiyor ama sonucu göreceğiz.” ifadelerini kullandı.
Trump, İran’dan tam olarak nasıl bir anlaşma beklediğine yönelik ise “Benim için kabul edilebilir bir anlaşma yapmalıyız ve bu anlaşmanın bir parçası da petrol ve diğer her şeyin (Hürmüz Boğazı’ndan) serbest geçişinin sağlanması olacak.” dedi.
Öte yandan ülke basınında, ABD ve İran’ın kalıcı bir anlaşma için müzakerelerin yürütülmesi amacıyla 45 günlük potansiyel bir ateşkesin şartlarını görüştüğü iddia edilirken söz konusu haber, yatırımcıların Orta Doğu’da tansiyonun azalabileceğine dair beklentilerini artırdı.
IMF/Georgieva: Savaş uzarsa enflasyon ve büyüme üzerindeki etkisi daha büyük olacaktır
Ayrıca Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki çatışmalara ilişkin “Bu savaş yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Bunun yerine artık tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor.” değerlendirmesini yaptı.
Georgieva, jeopolitik gerilimler, teknolojik gelişmeler, iklim şokları ve demografik değişimleri örnek göstererek, “Yüksek düzeyde belirsizliğin yaşandığı bir dünyadayız.” dedi.
Orta Doğu’daki savaşın küresel petrol arzını yüzde 13 azalttığını dile getiren Georgieva, bunun petrol ve doğal gaz sevkiyatlarının yanı sıra helyum ve gübre gibi ürünlerin tedarik zincirlerine de yansıdığını söyledi.
Georgieva, savaşın kısa sürede sona ermesi ve görece hızlı bir toparlanma yaşanması halinde büyüme tahminlerinde sınırlı bir aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyon öngördüklerini belirterek, “Savaş uzarsa enflasyon ve büyüme üzerindeki etkisi daha büyük olacaktır.” diye konuştu.
ABD’nin en büyük bankalarından JPMorgan Chase’in Üst Yöneticisi (CEO) Jamie Dimon ise savaş nedeniyle petrol ve emtia fiyatlarında önemli ve süregelen şoklar yaşayabileceklerini belirterek, bu durumun enflasyonun daha kalıcı hale gelmesine ve piyasaların beklediğinden daha yüksek faiz oranlarına yol açabileceğini ifade etti.
Analistler, yatırımcıların savaşın hızlı şekilde sona ermesini sağlayacak bir anlaşma ihtimali ile petrol fiyatları ve tahvil faizlerini daha da yükseltebilecek ciddi bir tırmanış senaryosu arasında farklı olasılıkların değerlendirildiğini belirtti.
New York borsası pozitif seyretti
New York borsasında dün Orta Doğu’da tansiyonun azalacağı iyimserlikleriyle pozitif bir seyir öne çıkarken, Dow Jones endeksi yüzde 0,36, S&P 500 endeksi yüzde 0,44 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,54 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.
Orta Doğu’daki gerilimin etkisiyle tahvil piyasasındaki satıcılı seyir devam etti. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,35’e çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 yükselişle 100,1 seviyesinde dengelendi.
Altın fiyatlarında merkez bankalarının gevşeme sürecine yönelik belirsizliklere karşın Orta Doğu’daki gerilimin sona erebileceğine yönelik beklentiler etkili oluyor. Ons altın yatay seyirle 4 bin 645 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varili ise yüzde 1,5 artışla 108,2 dolardan satılıyor.
Avrupa piyasaları tatilden dönüyor
Avrupa borsalarında geçen haftanın son işlem gününde Kutsal Cuma ve dün Paskalya tatili nedeniyle işlem gerçekleşmezken, bugün yeniden açılacak piyasalarda endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor.
Bölgedeki liderlerin Orta Doğu’daki gerilime ilişkin diplomatik görüşmeleri yakından takip edilirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani telefonda görüştü.
Görüşmede son dönemde yaşanan gelişmelerin bölgesel ve uluslararası istikrar üzerindeki etkilerini değerlendiren iki lider, artan tansiyonun küresel enerji arzına yansımaları ile enerji akışının sürekliliğini konuştu.
Katar Emirlik Divanından yapılan açıklamada, Macron’un enerji piyasalarında istikrarın korunması için uluslararası çabaların artırılması gerektiğini belirttiği ve bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik çabaların değerlendirildiği kaydedildi.
Öte yandan, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan ve İran’ın da misillemeleriyle gelişen Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enerji krizinin etkileri, İtalya’da havacılık sektöründe her geçen gün artıyor. Ülke genelinde yakıt temininde kısıtlamaya gidilen havalimanlarının sayısı dün itibarıyla 6’ya çıktı.
Asya borsaları Japonya hariç pozitif seyrediyor
Asya borsalarında, Orta Doğu’daki çatışmaların bitebileceğine yönelik iyimserliklere karşın yatırımcıların temkinli davranmasıyla Japonya hariç pozitif bir seyir izleniyor.
Bölge endekslerinde jeopolitik gerilimlerin bitmesine yönelik somut gelişmelerin yaşanmaması yükselişlerin sınırlı kalmasına neden olurken, çatışmaların tekrar şiddetlenebileceği endişesi yatırımcıların “bekle-gör” tutumu sergilemesinde etkili oluyor.
Diplomatik tarafta ise Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile telefonda konuştu.
Motegi, İran’ı, ilgili ülkelerle sürdürülen diplomatik çabalara samimi şekilde katılmaya ve ülkesine ait gemiler dahil olmak üzere tüm gemilerin Hürmüz Boğaz’ındaki seyrüsefer güvenliğini sağlamaya çağırdı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,2 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselişle işlem görürken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yatay seyrediyor. Hong Kong’da ise resmi tatil nedeniyle işlemler gerçekleştirilmiyor.
Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,36 değer kazanarak 13.112,31 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 0,1 altında 15.275,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dünü 44,5740’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 44,6110’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yanı sıra ABD’de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.300 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.55 Almanya, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
11.00 Avro Bölgesi, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
11.30 İngiltere, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
11.30 Avro Bölgesi, nisan ayı Sentix yatırımcı güven endeksi
15.30 ABD, şubat ayı dayanıklı mal siparişleri
17.30 Türkiye, mart ayı hazine nakit dengesi