BBC’nin KKTC’deki tüp bebek uygulamalarına ilişkin yeni iddialarının ardından TDP Sağlık Komitesi, Sağlık Bakanlığı’na aylardır sürdürüldüğü açıklanan soruşturmanın sonuçlarını kamuoyuyla paylaşma çağrısı yaptı
Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Sağlık Komitesi, BBC’nin KKTC’deki tüp bebek uygulamalarına ilişkin yayımladığı yeni araştırmada yer alan ciddi iddiaların ardından Sağlık Bakanlığı’na seslenerek, daha önce başlatıldığı açıklanan soruşturmanın sonuçlarının gecikmeden kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
BBC’nin yeni araştırmasında, çoğunluğu İngiliz en az 30 çocuğun, ailelerinin seçtiği sperm veya yumurta donörlerinden farklı donörler kullanılarak dünyaya gelmiş olabileceğine ilişkin iddialar yer aldığına dikkat çeken TDP Sağlık Komitesi, “Sağlık Bakanlığı’nın artık susma, bekleme veya konuyu geçiştirme lüksü yoktur” dedi.
Ailelerin donörleri sağlık geçmişi, fiziksel özellikler, kişilik, eğitim ve ilgi alanları gibi bilgiler üzerinden seçtiklerinin, daha sonra gerçekleştirilen DNA testlerinin ise bazı ailelerde seçilen donörlerin kullanılmamış olabileceğine yönelik şüphe doğurduğunun aktarıldığını belirten Komite, iddiaların doğru olması halinde konunun basit bir tıbbi hatayla açıklanamayacağını vurguladı.
“Karşımızda basit bir tıbbi hata yoktur”
TDP Sağlık Komitesi, bir kişinin açık rızasıyla seçtiğini düşündüğü donör yerine başka bir kişiye ait üreme hücresinin kullanılmasının; hasta onamı, tıbbi güven, genetik ve sağlık geçmişinin izlenebilirliği ile çocuğun biyolojik kökenine ilişkin hakları bakımından son derece ağır sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Donörlerin fiziksel özellik, boy, kilo, eğitim durumu, meslek, kişilik ve benzeri kriterlerle sunulduğuna ilişkin iddiaların da ayrıca tıbbi ve etik açıdan değerlendirilmesi gerektiğini belirten Komite, bu uygulamaların sınırlarının açık biçimde ortaya konması gerektiğini kaydetti.
“Siz bu iddiaları bugün öğrenmediniz”
TDP Sağlık Komitesi, BBC’nin daha önce yayımladığı ilk araştırmanın ardından Sağlık Bakanlığı’nın konuyu ihbar kabul ederek soruşturma başlattığını kamuoyuna duyurduğunu hatırlatarak, aradan geçen aylara rağmen soruşturmanın sonuçlarının açıklanmadığına dikkat çekti.
“Siz bu iddiaları bugün öğrenmediniz” diyen Komite, BBC’nin çok daha geniş kapsamlı yeni iddialarla yeniden gündeme gelmesinin ardından Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek’in kamuoyunun karşısına çıkarak soruşturmanın geldiği aşamayı açıklaması gerektiğini belirtti.
TDP Sağlık Komitesi, Sağlık Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:
* Soruşturma hangi aşamadadır ve bugüne kadar ne tespit edilmiştir?
* Kaç merkez, kaç dosya ve kaç tedavi süreci incelenmiştir?
* Donörlerin temininden laboratuvarda kullanılmasına kadar uzanan süreç bağımsız biçimde denetlenmiş midir?
* Numune, sperm, yumurta ve embriyoların izlenebilirliğini sağlayan sistemler yeterli midir?
* İddialardan etkilenmiş olabilecek ailelerin bilgilendirilmesi ve haklarının korunması amacıyla hangi adımlar atılmaktadır?
“Birkaç merkeze yönelik iddialar bütün sektörü zan altında bırakmamalı”
Tüp bebek sektörünün ülke açısından önemli bir sağlık alanı olduğunun altını çizen TDP Sağlık Komitesi, birkaç merkez veya kişiye ilişkin iddiaların tüm sektörü zan altında bırakmasının önüne geçilmesi gerektiğini belirtti.
Bunun yolunun susmak değil denetlemek, saklamak değil şeffaflaştırmak olduğunu kaydeden Komite, “Sağlık Bakanı bu konuda devekuşu misali kafasını kuma gömüp bekleyemez” ifadelerini kullandı.
“Şimdi buna da mı ‘algı’ diyeceksiniz?”
TDP Sağlık Komitesi, son dönemde toplumdaki güvenlik kaygılarını “algı operasyonu” ve “kara propaganda” olarak nitelendiren Başbakan’a da seslenerek, “Şimdi buna da mı ‘algı’ diyeceksiniz?” diye sordu.
BBC tarafından ortaya konulan iddiaların tek başına bir mahkeme hükmü olmadığının özellikle altını çizen Komite, buna karşın iddiaların ağırlığının bağımsız, kapsamlı ve şeffaf bir soruşturmayı zorunlu kıldığını belirtti.
Devletin görevinin ülkenin itibarını sorunları saklayarak korumak olmadığını vurgulayan TDP Sağlık Komitesi, “İtibar; sorun ortaya çıktığında gerçeği bulacak kurumlara, çalışan denetim mekanizmalarına ve hesap verebilen yöneticilere sahip olmakla korunur” dedi.
Sağlık Bakanlığı’nı aylardır sürdürdüğünü açıkladığı soruşturmanın sonuçlarını gecikmeden açıklamaya, gerekli bağımsız incelemeleri başlatmaya ve kamuoyunu eksiksiz biçimde bilgilendirmeye çağıran TDP Sağlık Komitesi açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:
“Gerçeği açıklamak bu ülkenin itibarına zarar vermez. Gerçeğin üzerini örtmek verir.”