Veteriner hekim Dr. Med. Vet. Nazım Akçaba, Seher Güraslan’a özel açıklamalarda bulundu.
Akçaba, Kuzey Kıbrıs’ta hayvancılık, tarım, kooperatifçilik ve gıda güvenliği alanlarında üretim odaklı yeni bir kalkınma modeline ihtiyaç olduğunu söyledi.
Akçaba, verimliliğin artırılması, su ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi, kooperatifçiliğin yeniden yapılandırılması ve bilimsel üretim politikalarının hayata geçirilmesi halinde hem üreticinin hem de tüketicinin kazanacağını ifade etti.
Şap hastalığıyla mücadelede geçmiş tecrübelerin önemine dikkat çeken Akçaba, karantina uygulamaları ve aşılama programlarının hastalığın kontrol altına alınmasında belirleyici olduğunu vurguladı.
Kuzey Kıbrıs’ta zamanında alınan önlemler sayesinde büyük kayıplar yaşanmadığını belirten Akçaba, Güney Kıbrıs’ta özellikle Larnaka bölgesinde yaşanan hayvan itlaflarının ciddi ekonomik kayıplara yol açtığını söyledi.
Geçiş kapıları, limanlar ve havaalanlarında dezenfeksiyon uygulamalarının sürekli hale getirilmesi gerektiğini kaydeden Akçaba, ada ülkesi olmanın bulaşıcı hayvan hastalıkları açısından özel tedbirler gerektirdiğini ifade etti.
“ET FİYATLARININ TEMEL NEDENİ DÜŞÜK VERİMLİLİK”
Et fiyatlarının yüksek olmasının temel nedenlerinden birinin üretimdeki verimsizlik olduğunu belirten Akçaba, kaliteli damızlık, uygun fiyatlı yem, yeterli su ve düşük maliyetli enerji sağlanmadan fiyatların kalıcı biçimde düşürülemeyeceğini savundu.
Yaklaşık 120 proje üzerinde çalışıldığını söyleyen Akçaba, yem bitkisi üretiminin artırılması, sulama yatırımlarının geliştirilmesi ve güneş enerjisinin yaygınlaştırılmasıyla üretim maliyetlerinin önemli ölçüde azaltılabileceğini dile getirdi.
Kooperatifçiliğin yeniden güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Akçaba, İspanya, Hollanda ve İtalya’daki modellerin incelenmesini önerdi.
Avrupa’da üreticilerin düşük faizli finansman, teknik destek ve ürün alım garantileriyle üretime teşvik edildiğini belirten Akçaba, benzer bir yapının Kuzey Kıbrıs’ta da kurulabileceğini söyledi.
Kooperatifçiliğin yalnızca finansmanla sınırlı kalmaması gerektiğini kaydeden Akçaba, üretim, pazarlama ve ihracatı kapsayan bütüncül bir sistemin hem üretici gelirlerini artıracağını hem de tüketicinin daha uygun fiyatlarla ürüne ulaşmasını sağlayacağını belirtti.
ZEYTİNCİLİKTE YENİ DÖNEM
Zeytincilikte son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını anlatan Akçaba, yalnızca bu yıl yaklaşık 150 bin yeni zeytin fidanının dikildiğini söyledi.
Yeni bahçelerin İspanya ve İtalya’da uygulanan sık dikim sistemine uygun şekilde kurulduğunu belirten Akçaba, makineli hasatla birlikte işçilik maliyetlerinin ciddi oranda azalacağını, verimliliğin ise artacağını ifade etti.
Akçaba, hasat maliyetinin 100 kilogramda yaklaşık 19 TL’den 3 TL seviyelerine kadar düşebileceğini savunarak, kaliteli üretimle Kuzey Kıbrıs’ın önümüzdeki yıllarda zeytin ve zeytinyağı ihracatında önemli bir konuma ulaşabileceğini söyledi.
“SU VE ENERJİ ÜRETİMİN ANAHTARIDIR”
Tarım ve hayvancılıkta sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için su ve enerji yatırımlarının hızlandırılması gerektiğini vurgulayan Akçaba, Türkiye’den gelen suyun artan nüfus nedeniyle ağırlıklı olarak içme ve kullanma suyu ihtiyacını karşıladığını belirtti.
Tarımsal üretimde arıtılmış atık su, yer altı su kaynakları ve deniz suyunun arıtılması gibi alternatiflerin değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Akçaba, güneş enerjisi destekli deniz suyu arıtma tesislerinin gelecekte önemli bir çözüm olabileceğini kaydetti.