Pakistan’ın son operasyonu, Afgan güçlerinin İslamabad’ın daha önce düzenlediği hava saldırıları nedeniyle Pakistan sınır birliklerine saldırmasının ardından gerçekleştirildi. Bu gelişme, iki ülke arasında aylardır süren sınır çatışmalarının ardından geldi.
Pakistan, Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asıf’ın “sabrımız tükendi” ve “açık bir savaş” yaşandığı yönündeki açıklamasının ardından, cuma günü Afganistan’ın başkenti Kabil dahil büyük kentlerine saldırılar düzenledi.
Bu gelişme, Afgan güçlerinin perşembe gecesi Pakistan sınır birliklerine saldırmasının ardından geldi. Söz konusu saldırının, pazar günü Pakistan’ın Afganistan sınır bölgelerine düzenlediği ve can kaybına yol açan hava saldırılarına misilleme olduğu belirtilmişti.
Savunma Bakanı Asıf, cuma günü X platformunda yaptığı paylaşımda, NATO güçlerinin Afganistan’dan çekilmesinin ardından Pakistan’ın ülkede barış umut ettiğini ve Taliban’ın Afgan halkının refahı ile bölgesel istikrara odaklanmasını beklediğini söyledi.
Ancak Asıf, Taliban’ı Afganistan’ı “Hindistan’ın bir kolonisine dönüştürmekle”, dünyanın çeşitli yerlerinden militanları bir araya getirmekle ve “terör ihraç etmekle” suçladı.
Pakistan, komşusu Hindistan’ı yasa dışı ilan edilen Belucistan Kurtuluş Ordusu ile Pakistan Talibanı’nı desteklemekle sık sık suçluyor. Yeni Delhi ise bu suçlamaları reddediyor.
Komşu iki ülke arasındaki ilişkiler son aylarda ciddi şekilde kötüleşti. Ekim ayında her iki taraftan 70’ten fazla kişinin hayatını kaybettiği çatışmaların ardından kara sınır kapılarının büyük bölümü kapatıldı.
İslamabad yönetimi, Afganistan’ı Pakistan’da saldırılar düzenleyen militan gruplara karşı harekete geçmemekle suçluyor. Taliban hükümeti ise bu iddiaları reddediyor.
İlk ateşkesin Katar ve Türkiye arabuluculuğunda sağlanmasının ardından birkaç tur müzakere gerçekleştirildi. Ancak bu girişimler kalıcı bir anlaşmayla sonuçlanmadı.
Son sınır şiddeti dalgasında her iki ülkenin ordusu da onlarca askerin öldürüldüğünü açıkladı. Çatışmalar, Pakistan’ın Afganistan’a yönelik bir dizi saldırısının ve son aylarda sınır hattında yaşanan karşılıklı çatışmaların ardından geldi.
Aylardır süren sınır çatışmaları
Son aylarda Pakistan ve Afganistan’da bir dizi ölümcül intihar saldırısı düzenlendi.
Bunlar arasında, İslamabad’daki bir Şii camisine yönelik ve en az 40 kişinin hayatını kaybettiği saldırı da yer aldı. Saldırıyı Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) üstlendi.
Örgütün bölgesel kolu olan IŞİD-Horasan da geçen ay Kabil’de bir restorana düzenlenen ve can kaybına yol açan intihar saldırısını üstlendiğini açıkladı.
İlk ateşkesin defalarca ihlal edilmesinin ardından Suudi Arabistan bu ay devreye girerek, ekim ayında Afganistan tarafından yakalanan üç Pakistan askerinin serbest bırakılması için arabuluculuk yaptı.
Pakistan, Ekim 2023’te belgesiz göçmenleri sınır dışı etmeye yönelik geniş çaplı bir operasyon başlattı. Ülkede bulunan kişilere, gözaltı ve zorla sınır dışı edilme riskiyle karşılaşmamak için gönüllü olarak ayrılmaları çağrısı yapıldı; diğerleri ise zorla sınır dışı edildi. İran da yaklaşık aynı dönemde göçmenlere yönelik benzer bir operasyon başlattı.
O tarihten bu yana, aralarında onlarca yıl önce Pakistan’da doğmuş, burada yaşam kurmuş ve iş kurmuş kişilerin de bulunduğu milyonlarca insan Afganistan’a geçti.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, yalnızca geçen yıl 2,9 milyon kişinin Afganistan’a geri döndüğünü, bu yıl ise şimdiye kadar yaklaşık 80 bin kişinin ülkeye döndüğünü açıkladı.
