Bu haftaki ilk yazımda, maksatlı ve mesnetsiz iddialara cevaben dünyanın en çağdaş ülkeleri arasında yer alan Birleşik Krallık, Fransa, Avustralya ve ABD’de de dahi kamunun eğitim ve sağlık sektörlerinde grev yapılabileceği ortaya konmuştur.
Sendikal hak olması yanında gerekçeleri açısından son derece meşru olan grevlerin siyasi iktidar tarafından yasaklanması doğal olarak siyaset biliminin kavramları arasında yer alan sivil itaatsizliği gündeme taşımıştır.
Sivil itaatsizlik, vicdansız, ahlak dışı ve adaletsiz olduğuna inanılan yasalara veya hükümet politikalarına karşı, şiddete başvurmadan, kamuoyu önünde ve bilinçli olarak yasalara uymama eylemi olarak tanımlanır. Dolaysıyla, sivil itaatsizlik meşru (ahlaki/haklı) kabul edilebilir, ancak pozitif hukuk anlamında "yasa dışı" bir eylemdir.
Henry David Thoreau'nun 1849'daki çalışmasıyla kavramsallaşan sivil itaatsizlik fikri, Mahatma Gandhi ve Martin Luther King Jr. gibi liderler tarafından geliştirilmiştir.
Mahatma Gandhi, 20. yüzyılın en önemli siyasi ve manevi liderlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Gandhi, özellikle Hindistan’ın Birleşik Krallık sömürge yönetiminden bağımsızlığını kazanmasında oynadığı rol ile tanınır. En önemli özelliği, mücadele yönteminde şiddetsizlik (ahimsa) ve sivil itaatsizlik ilkelerini benimsemesidir.
Gandhi’nin temel düşünceleri sırasıyla sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiği; adaletsiz yasalara karşı şiddet kullanmadan direnmenin meşru olduğu ve hakikat adını verdiği doğruluk ve dürüstlüğü hayatının merkezine koymasıdır (Satya).
Gandhi’nin dünyada yankı uyandıran ve aynı zamanda ilham kaynağı olan en önemli eylemi İngilizlerin tuz vergisine karşı yapılan büyük bir protesto olarak Tuz Yürüyüşüdür. Gandhi, boykotlar ve kitlesel protestolarla halkı örgütleyerek bağımsızlık mücadelesini büyütmüştür.
Sonuç olarak; siyasi iktidarların adaletsiz, vicdan ve ahlak dışı her türlü yasa ve/veya karar geçirmeye veya politika gütmeye lüksleri yoktur. Aksi takdirde grevlerin yasaklanması gibi sivil itaatsizlik meşru hale gelir ve neticede rejim sorgulanır.
