Bilindiği gibi; Dünya Bankası 2025 Haziran’ında “Darboğazların Ötesinde Kıbrıs Türk Ekonomisi: Ekonomik Entegrasyonu Teşvik Etmek” başlıklı rapor yayınladı. İşbu raporun hazırlanmasına KKTC vatandaşı değerli uzmanlar da katkı koydu.
Bahse konu rapora göre; maaş artışları KKTC’de enflasyonun temel nedenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Şöyle ki, Dünya Bankası raporunda şu ifadeler yer almaktadır: “2024'teki enflasyon, artan ücretler, "ithalat" maliyetlerinin yükselmesi ve yapısal kısıtlamalar gibi yerel faktörlerin de bir sonucuydu. Bunlar arasında, özellikle artan ücretler ve artan toplam talep nedeniyle artan üretim maliyetleri de yer alıyor. Enflasyonist etki, gelirlerinin yaklaşık üçte ikisini temel mal ve hizmetlere harcayan yoksul ve savunmasız haneler tarafından orantısız bir şekilde hissediliyor. Ayrıca, Kıbrıs Türklerine ait tüketimin büyük kısmını oluşturan "ithal" malların artan maliyeti, enflasyonu yoğunlaştırdı.”
Dünya Bankası raporunda, enflasyonun sebebi olarak maaş artışlarından bahsederken bunu detaylandırıp literatürel bir perspektifle yaklaşmamaktadır. Öncelikle, enflasyon kavramı içerisinde genel fiyat seviyesindeki artış unsuru olarak ücretler de yer almaktadır. Yani ücretler de enflasyon paketinin bir parçası olup enflasyonun bizzat-i nedeni olarak doğrudan gösterilemez. Üstüne üstlük, KKTC’de gerek kamu gerekse özel sektördeki maaş artışı reel artış olmayıp enflasyon oranını aşmamaktadır.
Asgari ücret tartışmaları sırasında işveren kesiminin temel argümanı, artışın enflasyon yaratacağı ve rekabet edebilirliklerini olumsuz etkileyeceği yönündedir. Ancak, bu argümanı destekleyen bilimsel veri olmamasına karşın asgari ücret artışlarının enflasyona neden olmadığı yönünde yapılan güncel araştırma mevcuttur. Şöyle ki, Ekonomist Prof. Dr. Engin Kara, yaptığı bilimsel araştırmada asgari ücret artışlarının, enflasyondaki değişimleri açıklamada önemli bir faktör olarak görünmediğini açıkladı.
Ekonomist Prof. Dr. Engin Kara, ayrıca “Enflasyonun belirleyicilerini doğru teşhis etmezseniz, faturayı hep aynı kesime asgari ücretliye kesersiniz” uyarısında bulundu. Bu çerçevede, Kara öncelikle, ücretlerin enflasyona endekslenmesi uygulaması devam etmeli önerisinde bulundu.
Özetle, Dünya Bankası KKTC ile ilgili hazırladığı raporda ücret artışlarını enflasyon canavarının günah keçileri arasında göstermesine rağmen bunu bilimsel verilerle desteklememiş ve bu yönde lehte veya aleyhte politika önerisinde bulunmamıştır. Dünya Bankası’nın bu konudaki kayıtsızlığına hiç şaşmamak gerekiyor. Çünkü Dünya Bankası kuruluş felsefesine uygun davranmaktadır. Şöyle ki, Dünya Bankası'nın neoliberal politikaları; devlet müdahalesinin azaltılması, serbest ticaretin artırılması, piyasa liberalleşmesi, özelleştirme, hükümet harcamalarının kısılması ve monetarist düzenlemeler gibi esaslara dayanmaktadır.
